door Wilma van Maarschalkerweerd
In dichte mist kom ik eind november bij de Larense schaapskooi voor een bezoek aan het rariteitenkabinet van het Goois Natuur Reservaat (GNR). Een appje van Rozenn Le Buhan: ‘Onderweg! 5 min!’ Even later komt ze aanrijden, met uitleg over het oponthoud: ‘Ik was op zoek naar koeien in de mist. Niet te doen! Ik moet vanmiddag even terug, heb er twee niet kunnen vinden!’

Rozenn Le Buhan, veeverzorger en schaapherder van GNR heeft het over de Schotse Hooglanders, die in het rustgebied bij het Laarder Wasmeer leven. Ze legt uit: ‘Dit is een sociale kudde, met koeien, kalfjes en stieren. Oudere dieren nemen de leiding en delen ervaring over vindplaatsen van voedsel en water. Zo zorgen de dieren voor elkaar en beschermen elkaar indien nodig. Denk bijvoorbeeld aan de komst van de wolf. We monitoren nu het gedrag van de dieren, ook om te zien wat ze nodig hebben in hun leefgebied. Ze doen het goed, zijn heel rustig. Inmiddels zijn er zeven kalfjes geboren.’

Schatzoeken voor schaapherders
Met haar duobaancollega Mirjam de Hiep is Rozenn verantwoordelijk voor veeverzorging en beheer in het GNR. De Blaricumse kudde Drentse heideschapen graast zelfstandig op de Tafelbergheide en de Blaricummerheide, waar ze naast heidebeheer worden ingezet bij educatielessen en evenementen bij de schaapskooi, zoals schaapscheren. De Larense kudde wordt gehoed met herder en hond op de Westerheide, Bussummerheide en Zuiderheide. Tijdens hun werk verzamelen de herders op de heide allerlei zaken die niet in de natuur thuishoren. Een deel verdwijnt in een vuilniszak, bijzondere vondsten liggen uitgestald in het rariteitenkabinet in de voormalige manege in Laren.

Plastic, lekker hapje…
Heidebewoners als vos, vogels en knaagdieren zijn niet bepaald kieskeurig. Naast kaalgeknabbelde golfballetjes, een kaboutertje zonder neus en een plastic neushoorn met vraatsporen staan devotiekaarsen in de kast, kennelijk gejat van het kerkhof door de vos. Die heeft ze opengetrokken, leeggevreten en er overheen geplast. Een kinderlaarsje heeft een interessante knaagrand opgelopen. Minder aanvreetbaar zijn fietssloten, kogelhulzen, buisjes om je joint in droog te houden en twee urnen, die nabestaanden voor het gemak maar hebben achtergelaten na het illegaal uitstrooien van de as. Speelgoedjes, armbandjes, hondenpenningen en oormerken van vee liggen naast een plaat met de Formule 1-circuits van 2025. Zou de eigenaar van die lege wodkafles nog veilig zijn thuisgekomen, vraag ik me af.

Hartenkreet van de schaapherder
Rozenn: ‘Alsjeblieft mensen, neem je afval mee naar huis. Leer je kinderen om snoeppapiertjes in hun zak te stoppen of aan papa of mama te geven. Koffiebekers, blikjes, flesjes, zakjes, het schaadt de natuur. Gebruik in je eigen tuin vetbollen zonder plastic netje; vogels nemen de netjes mee en dumpen ze in de natuur.’ Nog één hartenkreet: je hond borstelen op de hei, prima, maar laat geen bossen hondenharen achter als ‘leuk nestmateriaal’. Het antivlooienmiddel dat er in zit is dodelijk voor jonge vogels en zoogdieren. De natuur is van iedereen en natuurbeheer doe je samen!

Zie gnr.nl voor informatie, natuurgebieden, themamiddagen en excursies.