door Wilma van Maarschalkerweerd
Zaterdagochtend zag Dick Jonkers (85) nog vier heggenmussen in zijn tuin. Maar in het half uur dat we in het kader van de Nationale Tuinvogeltelling zijn tuin afturen, is er geen heggenmus te bekennen. Dick zit er niet mee. Er is altijd genoeg te zien en te genieten, elke minuut dat je naar buiten kijkt.

Als jong jochie fietste Dick Jonkers van Apeldoorn naar Haarlem om van zijn oom de kunst van het vogels spotten te leren. Dat was en bleef zijn lust en leven. Van jongs af aan is hij lid geweest van natuur- en vogelwerkgroepen. Hij volgde in dat kader opleidingen en cursussen, werkte als ornitholoog (vogeldeskundige), deed onderzoek en verwierf zijn licentie om vogels te ringen. Hij bruist nog steeds van ideeën. Terwijl we vogels tellen in zijn tuin in Blaricum Bijvanck vertelt hij me waar ik heen moet om de gele kwikstaart en graspiepers te zien, velduilen, dodaars en de bruine kiekendief, oeverzwaluwen – allemaal om de hoek van waar we wonen.

Kennis en bewustwording
De Nationale Tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland, jaarlijks eind januari, is een van de manieren om informatie te verzamelen over hoe het met vogels in Nederland gaat. En om het publiek daarbij te betrekken. Hoe meer tuinen vergroenen, hoe beter dat is voor de vogelstand. Dat betekent tuinen met voor vogels aantrekkelijke bomen en struiken (bescherming en bessen), water en rommelige hoekjes, planten die voor voeding zorgen (zaadjes en insecten) en vrij van bestrijdingsmiddelen. En laat ’s winters die uitgebloeide stengels maar lekker staan.

En nu de uitslag!
Ruim 136.000 volwassenen en kinderen in Nederland telden samen bijna 1,9 miljoen vogels op 30/31 januari en 1 februari. Dit jaar is de uitslag verrassend. Voor het eerst in 23 jaar staat niet de huismus, maar de koolmees bovenaan. De pimpelmees komt op plaats drie, gevolgd door de merel en de vink. Dan komen de kauw, houtduif, spreeuw en ekster en op de tiende plaats staat de roodborst. De huismus heeft het al jaren moeilijk door de verstening van onze tuinen, de manier van bouwen en meer niet-inheemse beplanting. De koolmees profiteert van nestkastjes in tuinen en van gemeentes die de eikenprocessierups ermee bestrijden.

Uitslag Blaricum
In Blaricum begint de uitslag hetzelfde: koolmees, huismus, pimpelmees. Daarna volgen de kauw en de merel. Plaats vijf tot en met tien zijn voor de houtduif, roodborst, ekster, vink en heggenmus. Dat de merel in de top vijf staat is verheugend, na slechte jaren door het usutuvirus. Het hele jaar door tellen vrijwilligers vogels, overal in het land en wordt vanuit werkgroepen o.a. samengewerkt met natuurorganisaties, lokale overheden en de agrarische sector. Dicks uitsmijter: ‘Kijken naar vogels en wat er in de natuur gebeurt is zo ontzettend leuk!’ Zijn oproep aan grootouders: ‘Neem je kleinkinderen mee naar buiten! Ga vogels kijken!’

Vogelwerkgroep Het Gooi en omstreken: vwggooi.nl / Vogelbescherming.nl

En noteer alvast Nationale Tuinvogeltelling 29-31 januari 2027