Jan Rigter, geschilderd door Jacob Dooijewaard.

door Petra Mommersteeg
Ook dit najaar zullen wij weer aandacht geven aan enkele schilderijen uit de collectie van de Stichting Beheer Kunstcollecties Blaricum en Laren. Nu dit prachtige schilderij van Jacob Dooijewaard. Het hangt normaal gesproken in het gemeentehuis, maar is van 9 oktober t/m 6 november te bewonderen in de etalage van de Blaricumse Boekhandel.

In 1933 kreeg Jan Rigter dit in olieverf geschilderde portret feestelijk aangeboden ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag. Jan staat er samen met zijn jachthond prominent op. Casual gekleed in een tot vlak onder de kin dichtgeknoopt donker gilet met een dubbele rij knopen, een zwarte boerenpet op het hoofd en zijn jachtgeweer losjes op schoot, kijkt hij de kunstschilder – niemand minder dan Jacob Dooijewaard – zelfbewust aan.

Een bijzonder mens
Als raadslid, wethouder en bestuurder van verschillende verenigingen, waaronder de Boerenleenbank, speelde hij een belangrijke rol in het maatschappelijk leven van Blaricum. Die interesse had hij waarschijnlijk van huis uit meegekregen; zijn vader Thijmen was enige jaren burgemeester van ons dorp. Maar Jan hield ook van het buitenleven. De jacht was zijn grote hobby en waarschijnlijk de reden dat hij jarenlang jachtopziener van Blaricum was. Het verklaart ook meteen zijn kledingkeuze voor het portret.

Een verjaardag met kunstenaars
Jan Rigter, erfgooier en eeuwige vrijgezel, woonde samen met zijn zus Mietje in hun boerderij aan de Kerklaan 7. Er was toen al geen vee meer. Toen Mietje in 1931 overleed, zocht de eenzame Jan gezelligheid buitenshuis en vond die in de kunstenaarskringen in Laren. Vaak zat hij in het kroegje van Hotel Hamdorff met een borrel en een goede sigaar. Het feestcomité voor zijn zeventigste verjaardag was misschien daarom wel zo gemêleerd. Er zaten mensen in als Jan Hamdorff en de gebroeders Dooijewaard, maar ook de toenmalige burgemeester Klarenbeek van Blaricum en Emil Luden, de eerste onafhankelijke voorzitter van de historische vereniging Stad en Lande van Gooiland. Buiten voor Moeke Spijkstra kreeg Jan Rigter zijn portret aangeboden, als dank voor zijn jarenlange inzet voor het grotere geheel.

Zijn boerderij werd een kerk
Een interessant mens dus. Maar ook een goed en gul mens, tot de laatste snik. Toen in 1936 de rooms-katholieke Vituskerk verbouwd moest worden, bood hij zijn boerderij aan de Kerklaan 7 aan als noodkerk, op voorwaarde dat alles na gebruik weer in de oorspronkelijke staat zou worden teruggebracht. Hij heeft dat zelf niet meer mogen meemaken. Jan Rigter overleed op tweede pinksterdag 1937. In zijn eigen huis werd de dood van deze formidabele man aangekondigd door pastoor Jongerius. En vanuit zijn eigen huis werd hij op 20 mei begraven. In juli werd de verbouwde Vituskerk ingewijd.

Dit stuk is gebaseerd op een artikel in hei & wei, nr. 91 uit 1987, van een ver familielid, Jan Rigter Lambzn. Het verhaal is ook opgenomen in het boek ‘Dorpsherinneringen’ van dezelfde schrijver.